İçeriğe geç
Randevu

Boyun Fıtığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Boyun Fıtığı

Hızlı Yanıt

Tıpta servikal disk hernisi olarak bilinen boyun fıtığı, omurlar arasındaki kıkırdak yapılı disklerin zayıflaması ya da yırtılması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Omurganın boyun kısmında yer alan C1 ile C7 yani yedi omur arasında, hareketi sağlayan, darbeleri emen diskler yer alır.

Öne Çıkanlar

  • Tek bir nedene bağlı olmayan boyun fıtığı, birden fazla faktörün birleşerek disk yapısını zayıflatabilir.
  • Boyun fıtığı belirtileri disk malzemesinin taşma yönüne, fıtığın seviyesine ve omurilikten hangisine baskı yaptığına göre farklılık gösterir.
  • Boyun fıtığı teşhisi için başlangıçta hastanın şikâyetleri dinlenir.
  • Boyun fıtığı tedavisi genelde ameliyat gerekmeden uygulanabilir.

Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.

Tıpta servikal disk hernisi olarak bilinen boyun fıtığı, omurlar arasındaki kıkırdak yapılı disklerin zayıflaması ya da yırtılması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Omurganın boyun kısmında yer alan C1 ile C7 yani yedi omur arasında, hareketi sağlayan, darbeleri emen diskler yer alır. Her diskin dışında sert bir halka bulunurken iç kısımda jel kıvamındaki çekirdek dikkat çeker. Dış halka bölgesinde meydana gelen zayıflama ya da yırtık, iç çekirdeğin dışarı doğru taşmasına sebep olduğunda boyun fıtığı ortaya çıkar. Farklı nörolojik şikâyetlere de neden olabilen disk malzemeleri, omurilik ya da sinir köklerine baskı yapabilir. 30 ile 50’li yaşlarda görülebilen boyun fıtığı en fazla C5-C6 ile C6-C7 seviyelerinde şikâyete neden olabilir.

Boyun Fıtığı Nedenleri Nelerdir?

Tek bir nedene bağlı olmayan boyun fıtığı, birden fazla faktörün birleşerek disk yapısını zayıflatabilir. Boyun fıtığı nedenleri genel olarak;

  • Kilo fazlalığı
  • Sigara tüketimi
  • Genetik durumlar
  • Ağırlık kaldırma
  • Tekrarlayan hareketler
  • Travmalar
  • Yanlış postür
  • Yaşa bağlı ortaya çıkan dejenerasyon şeklinde sıralanabilir.

Sigara, disklerin beslenme şeklini bozarak boyun fıtığını tetikleyebilir. Kilo fazlalığı yani obezite, omurgaya binen yükü artırırken ailede disk hastalığı öyküsü olan bireylerde bu risk daha yüksektir. Öte yandan trafik kazaları, ani yapılan boyun hareketleri ve düşmeler de diskte yırtıklara sebep olabilir. Uzun süre başı eğerek bilgisayar, tablet ve telefon kullanmak aynı şekilde boyun disklerine aşırı oranda yük bindirir. Yanlış postür bu nedenle boyun fıtığı nedenleri arasında sıralanabilir. Son olarak yaşlandıkça disklerdeki su içeriği azaldığından esneklik kaybolabilir ve çatlayabilir. En yaygın boyun fıtığı nedeni haliyle yaşa bağlı dejenerasyondur.

Boyun Fıtığı Belirtileri

Boyun fıtığı belirtileri disk malzemesinin taşma yönüne, fıtığın seviyesine ve omurilikten hangisine baskı yaptığına göre farklılık gösterir. Bazı bireylerde el ve kollarda ciddi oranda kuvvet kaybı yaşanırken bazılarında hafif bir boyun ağrısı olarak belirti gösterebilir. Aslında bu belirtiler 3 ana grupta incelenir. Boyun bölgesine ait belirtiler sıralandığında;

Baş ya da ense bölgesinde ağrı: Daha çok üst boyun bölgesindeki problemler ensede başlayarak baş bölgesinin arka kısmına ve şakaklara yayılabilir

Hareketlerde kısıtlılık: Omuz bölgesinde arkaya doğru bakmak, başın geriye atılması ya da çenenin göğüs bölgesine temas etmesi, boyun fıtığı belirtileri arasında olabilir.

Kas spazmları: Vücut mekanizması, hasarlı bölgenin korunması amacıyla çevre kasların kasılmasına neden olur. Bu durum boyunda hareket kısıtlılığı ve tutulmaya neden olabilir. Özellikle de uyandıktan sonra boynu çevirememe, tipik bir belirti olabilir.

Boyun ağrısı: Boyun fıtığı belirtilerinden en sık görülenidir. Genelde boyun bölgesinin arka kısmında yani omuzlarla ense arasında gözlemlenir.

Omurilik baskısına bağlı oluşan belirtilere baktığımızda;

  • Her iki bacak ve kolda güçsüzlük
  • Yürüme ve denge bozuklukları
  • İdrar kontrolünde bozulmalar
  • Boyun eğildiği zaman sırt bölgesinden aşağıya doğru elektrik hissi şeklindedir.

Son olarak boyun fıtığında sinir kökü baskısına bağlı belirtiler aşağıdaki gibi sıralanır;

Kol ağrıları: Omuz bölgesinden başlayarak kol boyunca hissedilen ağrılar, genel belirtiler arasındadır. Elektrik çarpması veya yanma hissi şeklinde tarif edilebilir. Ayrıca hapşırma ve öksürme sırasında ağrı şiddetlenebilir.

Reflekslerde değişiklik: Muayene sırasında kol reflekslerinde azalmayla belirti gösterebilir.

Kaslarda güçsüzlük: Fıtık bölgesinde etkilenen sinirlenin beslediği kaslarda zayıflık söz konusudur. Elden eşya düşürme, kavrama gücünde azalmalar ya da yazı yazmada zorluk gibi belirtiler gösterebilir.

Karıncalanma: Parmaklarda, kollarda ya da el bileklerinde uyuşukluk ve karıncalanma belirtileri söz konusu olabilir.

Boyun fıtığı seviyesinde göre bazı belirti farkları da ortaya çıkabilir. C5 kökünde kol ve omuz yanlarında ağrı gözlemlenirken C6 kökünde işaret ve başparmağa kadar uzanan ağrı ve uyuşma belirti verebilir. C7 kökünde orta parmak uyuşması ve kolun arka yüzeyinde ağrı yaşanırken C8 kökünde el kavrama gücünde azalma ortaya çıkabilir.

Boyun Fıtığı Teşhisi ve Uygulanan Testler

Boyun fıtığı teşhisi için başlangıçta hastanın şikâyetleri dinlenir. Fiziki muayene ile beraber gerekiyorsa elektro fizyolojik testler uygulanabilir. Tek bir testin tek başına yeterli olmadığı boyun fıtığında ilk olarak hasta öyküsüne bakılır. Tanı sürecinin en önemli adımıdır. Bu süreçte hastaya sorulabilecek sorular aşağıdaki gibi olabilir;

  • Söz konusu ağrı ani mi yavaş mı?
  • Ağrı ne zaman başladı?
  • Hangi hareketlerde ağrı azalıyor ya da artıyor?
  • Gece ağrısı yaşanıyor mu?
  • Denge sorunu ya da güçsüzlük var mı?

Bu soruların yanıtları aranırken genel muayene aşamasına geçilir. Hastanın duruşu, kas spazmı, eklem hareket açıklığı değerlendirilir. Nörolojik muayenede kas gücü testi, refleks muayenesi, duyu muayenesi ve omurilik baskısı bulgularına bakılır. Yine bu aşamada tetikleme testlerine başvurulabilir. Görüntüleme yöntemlerinde ise;

  • Röntgen
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
  • BT miyelografi
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) uygulanabilir.

Boyun Fıtığı Tedavisi Nasıldır?

Boyun fıtığı tedavisi genelde ameliyat gerekmeden uygulanabilir. Ancak tedavi sürecinde fıtığın yeri, omurilik baskısı, şikâyetlerin şiddeti gibi faktörler ön plandadır. Ameliyatsız tedavide dinlenme ve aktivite düzenlemesi yapılır. Doktor kontrolünde ilaç tedavileri uygulanırken tedavinin temel taşlarından olan fizik tedavi ve rehabilitasyon önemlidir. İla tedavisinde ağrı kesiciler, sinir ağrısı ilaçları, kısa süreli oral steroid ve kas gevşeticiler reçete edilebilir. Fizik tedavide ise;

  • Soğuk ve sıcak uygulamalar
  • Manuel terapiler
  • Masaj uygulamaları
  • Traksiyon yani boyun çekme
  • Egzersiz programları tavsiye edilebilir.

Boyun fıtığı tedavisi sürecinde bazı ameliyat yöntemlerine başvurulabilir. Bu yöntemler;

  • Mikrocerrahi ve endoskopik teknikler
  • Posterior yaklaşımlar
  • Servikal disk protezi
  • ACDF şeklindedir.

Anterior servikal diskektomik ve füzyon yani ACDF en çok uygulanan yöntemdir. Küçük bir kesiyle boyun ön tarifinden girilerek fıtıklaşmış diskin çıkarılması amaçlanır.

Sık Sorulan Sorular

Boyun fıtığı ameliyatı olmak şart mı?

Ameliyat sadece düzelmeyen ağrılar, omurilik baskısı ve ilerleyici kas güçsüzlüğünde uygulanır.

Boyun fıtığı felce neden olur mu?

Nadir görülse de omuriliğe ciddi baskı yapan fıtık nedeniyle doktora başvurulmalıdır.

Boyun fıtığı kendiliğinden geçer mi?

Çoğu hastada geçebilir. Ancak teşhis ve tedavi için doktor muayenesi şarttır.

Boyun fıtığında baş ağrısı ve baş dönmesi olur mu?

Bazen olabilir. Daha çok üst boyun seviyesindeki sorunlarda gözlemlenebilir. Fakat baş dönmesi ve baş ağrısı, farklı hastalıkların belirtileri olabilir.

Tedavi sonrası fıtık tekrar oluşur mu?

Tekrar fıtık oluşumu mümkün olabilir. Sigaranın bırakılması, omuz ve boyun egzersizlerinin düzenli yapılması ve doğru duruş, tekrarlama riskini azaltır.

Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Muayenehane

Detaylı Bilgi ve Randevu İçin
+90 532 302 66 29
0850 333 03 88Profili ziyaret edin
Adres
Göztepe, Bağdat Cad. Çiftehavuzlar Apt. No:207
34730 Kadıköy / İstanbul
Çalışma saatleri
Pazartesi–Cuma 09:00–18:00
Cumartesi 09:00–14:00, Pazar kapalı
E-posta
info@drorkunkoban.com
WhatsApp