
Hızlı Yanıt
Nüks fıtık cerrahisi yani tekrarlayan fıtık cerrahisi, daha önce fıtık ameliyatı olan bir bireyde, aynı bölgede ve aynı seviyede tekrar gelişen fıtığı operasyonla tedavi edilmesidir. En fazla bel bölgesinde görülürken boyunda daha nadir gözlemlenir.
Öne Çıkanlar
- Nüks fıtık cerrahisi tekrarlayan fıtığın tipine ve omurganın hangi bölgesinde geliştiğine bakılarak bel, boyun ve sırt bölgesinde uygulanır.
- Nüks fıtık cerrahisi, daha önce ameliyat edilen bir disk seviyesinde tekrar oluşan fıtığın sinir ve ağrı kaynaklı kayıplarını gidermek için yapılır.
- Nüks fıtık cerrahisine başvurma durumu, muayene bulguları, şikâyetlerin şiddeti ve MR sonuçlarıyla beraber değerlendirilerek verilir.
- Nüks fıtık, fıtığın ameliyat sonrası tekrarlanmasına neden olan bazı faktörler sonrası oluşabilir.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Nüks fıtık cerrahisi yani tekrarlayan fıtık cerrahisi, daha önce fıtık ameliyatı olan bir bireyde, aynı bölgede ve aynı seviyede tekrar gelişen fıtığı operasyonla tedavi edilmesidir. En fazla bel bölgesinde görülürken boyunda daha nadir gözlemlenir. Gerçek nüks, daha önce ameliyat edilen diskin, ağrısız bir dönemden sonra tekrar fıtık oluşturmasıdır. Kalıntı fıtık, ameliyattan sonra ağrının hiç geçmemesi durumudur.
Nüks Fıtık Cerrahisi Uygulama Alanları
Nüks fıtık cerrahisi tekrarlayan fıtığın tipine ve omurganın hangi bölgesinde geliştiğine bakılarak bel, boyun ve sırt bölgesinde uygulanır. En sık uygulama alanı, bel bölgesidir. Daha önce ameliyat edilen ve aynı seviye – aynı tarafta oluşan fıtıklarda tercih edilir.
Nüks Fıtık Cerrahisi Neden Yapılır?
Nüks fıtık cerrahisi, daha önce ameliyat edilen bir disk seviyesinde tekrar oluşan fıtığın sinir ve ağrı kaynaklı kayıplarını gidermek için yapılır. Ayrıca fıtığın sinire yaptığı baskıyı kaldırmak amacıyla uygulanır. Yeni taşan disk parçası özellikle bel bölgesinde yer alan sinir demetine baskı yapar. Bu durum baskıya neden olur. Özellikle kol ve bacağa yayılan ağrıyı gidermek adına başvurulan Nüks fıtık cerrahisinde sinir fonksiyonlarını korumak ve geri kazandırmak amacı vardır. Elbette günlük aktiviteleri, uykuyu, yürümeyi ve iş hayatını düzene sokmak adına uygulanır.
Hangi Durumlarda Nüks Fıtık Cerrahisine Başvurulur?
Nüks fıtık cerrahisine başvurma durumu, muayene bulguları, şikâyetlerin şiddeti ve MR sonuçlarıyla beraber değerlendirilerek verilir. Gecikmeden ameliyat gerektiren acil durumlar;
- İdrar tutamama
- İdrar yapamama
- Dışkı kontrolünde kayıplar
- Bacak arasında uyuşma
- Genital bölge uyuşması
- Ayak bileğini kaldıramama
- El becerisinde bozulma
- Yürümede dengesizlik
- Bacaklarda sertlik olarak sıralanabilir.
Planlı ameliyat gerektiren bazı durumlar da vardır. Fizik tedavi, istirahat ve ilaç tedavisine rağmen 6 ile 12 hafta arasında geçmeyen kol ve bacak ağrılarında ameliyat şarttır. Ayrıca yürümeyi, çalışmayı ve uykuyu ciddi anlamda kısıtlayan ağrılarda da Nüks fıtık cerrahisi uygulanır. Düzelmeyen uyuşmalar, karıncalanma ve kuvvet kaybı da Nüks fıtık cerrahisine başvurmayı gerektirir.
Nüks Fıtık Neden Oluşur?
Nüks fıtık, fıtığın ameliyat sonrası tekrarlanmasına neden olan bazı faktörler sonrası oluşabilir. Bazı bireylerde disk yapısına ilişkin genetik faktörler söz konusu olabilir. Ayrıca sigara kullanımı ve obezite de önemli bir faktördür. Disklerin beslenme bozukluğuna neden olan sigara, iyileşme sürecini geciktirir. Obezite ise fazla kilo nedeniyle omurgaya binen yükü artırır ve fıtığın tekrarlamasına neden olabilir.
Mekanik faktörler de fıtığın nüksetmesine sebep olabilir. Beli aşırı zorlama, kötü duruş ve ağırlık kaldırma, nüks riskini artırır. Bir önceki ameliyatta disklerin agresif yani aşırı çıkarılması veya yetersiz disk çıkarılması, tekrar fıtık oluşumuna neden olabilir. Ayrıca disk dejenerasyonunun devam etmesi durumunda nüks fıtık gelişimi gözlemlenebilir.
Nüks Fıtık Belirtileri Nelerdir?
Nüks fıtık belirtileri bel ve boyun bölgesinde iki farklı şekilde ele alınır. Boyun bölgendeki nüks fıtık belirtileri;
- Boyunda sertlik
- Omuz ve sırt arasında oluşan ağrılar
- Boyundan ele, kola ve omuza yayılan ağrı
- Boyun hareketleriyle artan ağrılar
- Elde ya da kolda güçsüzlük
- El, parmak ya da kollarda karıncalanma ve uyuşma şeklindedir.
Bel bölgesindeki nüks fıtık belirtileri ise;
- Bacağa kadar yayılan ağrılar
- Ayak ve başparmağı kaldırmada zorluk
- Ayakta, ayak parmaklarında ve bacakta uyuşma
- Bel ağrısı
- Ikınma, hapşırma ve öksürme sırasında ağrının artması olarak sıralanır.
Nüks Fıtık Tanı Yöntemleri
Nüks fıtık tanı yöntemleri temelde 3 farklı aşamadan oluşur. Hastanın öyküsünün alınması, nörolojik muayeneler ve görüntüleme teknikleri şeklindedir. Ancak bu aşamada yaşanan zorluk, şikâyetlerin gerçek anlamda bir fıtıktan mı yoksa farklı bir nedenden meydana gelip gelmediğini anlamaktır.
Hastanın öyküsü dinlenirken ilk ameliyat tarihi, seviyesi ve türü öğrenilir. Ameliyat sonrası rahat dönem, ağrı yeri, yayılımı ve nasıl arttığı araştırılır. Yukarıda sıralanan belirtilerin olup olmadığına bakılır. Nörolojik muayene sırasında refleksler, his muayeneleri, düz bacak kaldırma testi, denge ve yürüyüş değerlendirmesi yapılır. Kas gücünde ise başparmak kaldırma, ayak bileği, kalça ve diz kuvveti kontrol edilir.
Kontrastlı MR ile Nüks fıtık tanısı konulabilir. Ayakta direkt grafi alınarak omurgadaki dengesizlik durumuna bakılır. MR çekilemeyen hastalarda ise kemik yapıyı ayrıntılı görmek için bilgisayarlı tomografiye başvurulur. Gerektiği durumlarda EMG, kan tahlilleri gibi ek testler istenebilir.
Nüks Fıtık Cerrahisinde Tedavi Seçenekleri
Nüks fıtık cerrahisinde en sık başvurulan yöntem, tekrar mikrodiskektomidir. Genel anestezi altında yapılan bu işlemde küçük bir kesi atılarak sorunlu bölgeye ulaşılır. Skar dokusu üzerinden ilerleme söz konusu olduğundan mikroskop altında tüm bölgeler incelenir ve temizlenir. İlk aşamada skarsız yani eski ameliyatın dışındaki sağlam alana ulaşmak amaçlanır. Taşan disk parçaları alındıktan sonra kesi kapatılır. Bu işlem genelde 1-2 saat sürebilir.
Bazı hastalarda endoskopik diskektomi yapılır. Farklı bir yoldan küçük bir kesi atılarak ince endoskopla fıtık çıkarılır. Birden fazla nüks, omurga kayması ya da disk boşluğunun çökmesi hainde füzyonlu cerrahi devreye alınır. Bu işlemde baskı yapan yapılar ile fıtık çıkarılır. Disk boşluğuna kafes yerleştirilir. Vida ve çubuklarla omurlar sabit hale getirilir.
Nüks Fıtık Ameliyatı Sonrası İyileşme Dönemi
Nüks fıtık ameliyatı sonrası 1-3 gün hastanede kalınabilir. İlk gün doktor onayıyla ayağa kakan hastaları ağrı kontrolleri düzenlenir. İlk 6 haftalık dönemde zorlayıcı hareketlerden kaçınılır. Fizik tedavi programı 2-4 hafta sonra başlatılır. Basa başı işlere yine 2-4 hafta, fiziksel işlere ise 6-12 hafta sonra doktor onayıyla dönüş planlanır.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
