
Hızlı Yanıt
Nüks bel ve boyun fıtıkları, tekrarlayan vakaları ifade eder. Yani daha önce ameliyatla tedavi edilen bir fıtığın, yeniden ve aynı seviyede ortaya çıkmasıdır.
Öne Çıkanlar
- Nüks bel fıtığı nedenleri birden fazla faktöre bağlı olabilir.
- Nüks boyun fıtığı nedenleri, ameliyat yapılan boyun diskinin aynı seviyede tekrar fıtıklaşması durumudur.
- Nükslerin tipik özellikleri, ameliyat sonrası bir süre rahatlamanın ardından şikâyetlerin tekrar başlamasıdır.
- Nüks bel ve boyun fıtığı teşhis süreci birçok aşamadan oluşur.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Nüks bel ve boyun fıtıkları, tekrarlayan vakaları ifade eder. Yani daha önce ameliyatla tedavi edilen bir fıtığın, yeniden ve aynı seviyede ortaya çıkmasıdır. Gerçek nüks tanımsal ifadeyle, aynı disk seviyesinde karşı tarafta ya da aynı bölgede tekrar fıtıklaşmanın yaşanmasıdır. Ameliyattan sonra minimum 6 ay süren belirtisiz ve ağrısız bir dönemden sonra ortaya çıkabilir. Kalıntı fıtık ise cerrahi müdahaleyle tamamen alınamayan fıtığın şikâyetlerinin hiçbir şekilde geçmemesi halidir. Nüks bel ve boyun fıtıkları operasyonlarından sonra görülme olasılığı yaklaşık %5 ile %15 arasında olduğu söylenebilir. Bu oran boyun fıtığında daha düşük olabilir.
Nüks Bel Fıtığı Neden Olur?
Nüks bel fıtığı nedenleri birden fazla faktöre bağlı olabilir. Diskin yapısal nedenleriyle ortaya çıkabilen bu problemde disk halkasının iyileşmemesi ana neden sayılabilir. Fıtığın alınmasıyla beraber diskin dış halkasındaki açıklığın tam kapanmaması, büyük fıtık, diskin kalan kısmındaki dejenerasyonu ve disk yüksekliğinin korunmuş olması gibi nedenler sıralanabilir.
Hastaya bağlı faktörlerde;
- Sigara kullanımı
- Diyabet
- Obezite
- Genç yaş
- Erkek cinsiyet
- Aşırı fiziksel işlerde çalışmak
- Uzun süre oturma
- Genetik durumlar yer alır.
Sigara tüketimi disk beslenmesini bozarken, iyileşmeyi geciktirir. Obezite ise bel bölgesine binen yükü ciddi oranda artırır. Bazı çalışmalarda nüks bel fıtığının erkeklerde daha fazla görüldüğü belirtilirken ailede disk hastalığı öyküsü de başlıca nedenlerdendir. Ameliyat sonrası dönemde kilo almak, sigara tüketmek, egzersiz yapmamak ve cerrahın önerileri dışına çıkmak da nüks bel fıtığını tetikleyebilir.
Nüks Boyun Fıtığı Neden Olur?
Nüks boyun fıtığı nedenleri, ameliyat yapılan boyun diskinin aynı seviyede tekrar fıtıklaşması durumudur. Bel fıtığına göre seyrek görülse de sebepleri farklılık gösterir. Fıtık alınırken halkada yer alan açıklıktan yeni disk çıkması, diskin kalan kısmının yıpranması ve yetersiz fıtık temizliği gibi nedenler sıralanabilir. Cerrahi tekniğe bağlı nedenler ise;
- Ameliyat edilen seviyedeki bağ ve kemik yapıları
- Greftin çökmesi ya da yer değiştirmesi
- Füzyonun kaynamaması
- Diskektomi sonrası segmentin hareketli kalması olarak ortaya çıkabilir.
Yine cerrahi tekniğe bağlı nedenler arasında füzyonsuz ameliyat yapılması, füzyonun kaynamaması, kemik çıkıntıları ve kafes sorunları ele alınabilir. Nüks boyun fıtığı nedenleri için hastaya bağlı faktörler, bel fıtığı ile aynı şekildedir. Haliyle ağır fiziksel işler, ilerlemiş yaş, sigara, obezite, diyabet ve daha önce geçirilen boyun travmaları ana sebepler olabilir.
Nüks Bel ve Boyun Fıtıklarınsa Ayrıntılı Belirtiler
Nükslerin tipik özellikleri, ameliyat sonrası bir süre rahatlamanın ardından şikâyetlerin tekrar başlamasıdır. Bu şikâyetler bazen birkaç ay bazen de yıllar sonra ortaya çıkabilir. Cerrahi müdahale sonrası düzelmeyen şikâyetler ise nüks olarak değil sinir hasarı, kalıntı fıtıklar ya da farklı bir nedenden kaynaklanır.
Bel fıtığı nüksü belirtileri ağrıyla başlar. Bel bölgesinde başlayan ağrılar ıkınma, öksürme, öne eğilme ve hapşırma ile artar. Kalçadan bacağa doğru devam eden bu ağrılar ayaklara kadar uzanabilir. Söz konuş ağrılar yanma tarzı, elektrik çarpması veya daha keskin olabilir. Uzun süre oturmak veya ayakta durmakla ağrının düzeyi artarken uzanınca kısmen azalma gözlemlenebilir.
Bel fıtığı nüksü belirtileri bazen duyularda gözlemlenebilir. Yani bacak, ayak parmakları veya ayakta uyuşma olabilir. Etkilenen sinir köküne göre belirli bölgelerde his azalması yaşanabilir. Bacakta güçsüzlük ile beraber;
- Parmak ucunda yürümede zorluk
- Ayağa kalkarken ya da merdiven çıkarken güçsüzlük
- Sık sık tökezleme görülebilir.
Boyun fıtığı nüksü belirtileri yine ağrı ile gözlemlenebilir. Boyunda tutukluk ile devam eden bu ağrılar el, kol, omurga ve kürek çevresine yayılabilir. Ayrıca boynu yana eğmekle ya da geriye atmakla artan kol ağrıları yaşanır. Duyu belirtilerine baktığımızda;
- Parmaklara kadar uzanan karıncalanma
- Bazı parmaklarda his kayıpları
- El ve kollarda güçsüzlük
- Kolu yukarı kaldırırken ya da dirseği bükerken güçsüzlük ön plana çıkabilir.
Daha ciddi boyun fıtığı nüksü belirtileri incelendiğinde;
- El becerisinde azalmalar
- Yürümede dengesizlik
- Bacaklarda ağırlık ve sertlik
- Bacak ve kollarda koordinasyon kayıpları
- İdrar – bağırsak sorunları
- İç bacak, kalça arası ve kasıklarda uyuşma
- Her iki bacakta uyuşma
- Hızlıca artan güçsüzlük ele alınabilir.
Nüks Bel ve Boyun Fıtıklarında Teşhis Süreci
Nüks bel ve boyun fıtığı teşhis süreci birçok aşamadan oluşur. Ayrıca benzer şikâyetlerin aşağıdaki durumlara da neden olabileceği unutulmamalıdır;
- Komşu segment hastalığı, vida gevşemesi ve kaynamama
- Sinir çevresi yapışıklığı
- Kalıntı fıtık
- Kanal darlığı
- Omurga kayması
- Farklı seviyelerde yeni fıtık oluşumu
- Enfeksiyonlar
- Kalça eklemi ağrıları
- Damar kaynaklı ağrılar
Nüks bel ve boyun fıtığında tanı, başta hastanın öyküsü olmak üzere nörolojik muayeneler ve görüntüleme bulgularının beraber değerlendirilmesiyle ele alınır. Bu süreçte en önemli zorluk, nüks fıtık ameliyatından sonra skar yani yara dokusundan ayırt edilmesidir.
Hasta öyküsü alındıktan sonra düz bacak kaldırma testi, boyun hareketleri, kas gücü muayeneleri yapılır. Ayrıca yürüyüş bozuklukları, refleks artışı gibi durumlar ele alınır. Görüntüleme tekniklerinde ise kontrastlı MR, BT, direkt grafi ve EMG uygulamaları devreye girer.
Nüks Bel ve Boyun Fıtıklarında Tedavi
Ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen hastalarda bel ve boyun için cerrahi seçenekler farklıdır. Bel için;
- Nüks fıtık parçasının çıkarılması
- Endoskopik diskektomi
- Dekompresyon
- Füzyon işlemlerine başvurulabilir.
Boyun için füzyon, servikal yapay disk, arkadan foraminotomi ve Laminoplasti işlemleri gerçekleştirilebilir.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
