
Hızlı Yanıt
Spinal kord stimülasyonu, omuriliğin arka bölgesine hafif bir elektrik akımı verilmesi ve ağrı sinyallerinin beyne ulaşımının azaltılmasını amaçlayan bir tedavidir.
Öne Çıkanlar
- Spinal kord stimülasyonu, farklı girişimsel tedavilere yeterli yanıt vermeyen ağrılarda tercih edilir.
- Spinal kord stimülasyonu genelde iki aşamalı bir seçenektir.
- Spinal Kord Stimülasyonu bazı avantajları beraberinde getiriri.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Spinal kord stimülasyonu, omuriliğin arka bölgesine hafif bir elektrik akımı verilmesi ve ağrı sinyallerinin beyne ulaşımının azaltılmasını amaçlayan bir tedavidir. Aynı şekilde kronik ağrıların tedavisinde tercih edilen bu uygulama, omuriliğe yerleştirilen elektrotlar sayesinde uyarılar göndererek ağrı hissinin azaltıldığı cerrahi bir işlemdir. Spinal kord stimülasyonu elektrotlar, pil ve kumanda sistemlerinden oluşur. Elektrotlar ince ve esnek kablolardır. Omuriliğin üzerindeki epidural aralığa yerleştirilirler. Pil ise kalp pilini andırır. Genelde sırt derisinin altına, karın veya kalça derisinin altına yerleştirilir. Kumanda ile hasta cihazı açıp kapatabilirken program ve şiddetini ayarlama şansına sahiptir.
Spinal Kord Stimülasyonu Hangi Durumlarda Kullanılır?
Spinal kord stimülasyonu, farklı girişimsel tedavilere yeterli yanıt vermeyen ağrılarda tercih edilir. Daha çok sinir kaynaklı ağrıda düşünülen ileri teknolojili tedavi olarak bilinir. Spinal kord stimülasyonunun en sık kullanıldığı durumlar aşağıdaki gibidir;
- Fıtık ya da bel ameliyatından sonra devam eden bacak – bel ağrıları
- Ameliyat ya da travma sonrası nöropatik ağrılar
- Kesik ucu ağrıları
- Periferik damar hastalığına bağlı gelişen ağrılar
- Damar cerrahisinin mümkün olmadığı durumlar
- İlaç ya da ameliyat ile kontrol edilemeyen göğüs ağrıları
- Diyabetik nöropati gibi ayak ve ellerde ağrı yapan durumlar
- Kol ve bacakta travma sonrası gelişen aşırı duyarlılık, şişlik ve ağrılar
- Sinir köküne bağlı kol ve bacak ağrıları
- Başarısız bel cerrahisi sendromu
Spinal kord stimülasyonu genelde ağrının 6 ay ve üzerinde devam etmesi halinde düşünülür. Ayrıca enjeksiyonlar, fizik tedavi ve ilaç tedavisine yanıt alamayan hastalarda tercih edilir. Öte yandan cerrahi ile düzeltilebilir bir durumun olmaması ve hastanın psikolojik açıdan uygun olması halinde Spinal kord stimülasyonu devreye girer.
Spinal Kord Stimülasyonu Nasıl Uygulanır?
Spinal kord stimülasyonu genelde iki aşamalı bir seçenektir. İlk olarak geçici bir deneme yapılır. Denemeye gelen yanıt iyiyse kalıcı implantasyon işlemine geçilir. Hazırlık sürecinde MR ve muayeneler tamamlanır. Gerektiği durumlarda psikolojik değerlendirmeler yapılır. Doktor kontrolünde kan sulandırıcı ilaçlar ve bitkisel takviyeler bıraktırılır. Deneme döneminde lokal anestezi uygulanır. Hastanın uyanık veya hafif uykuda olması sağlanır. Çünkü elektrik hissinin ağrı bölgesini kapsadığını söylemesi açısından bu durumlar önemlidir.
Floroskopiden yararlanılarak genelde alt sırt bölgesinden özel bir iğne ile girilir. İğnenin içinden elektrotlar, ilgili seviyeye kadar gönderilir. Bel ve bacak ağrıları için genelde alt sırt omurları hizasından ilerleme kaydedilir. Daha sonra cihaz açılır ve teste başlanır. Elektrotların konumu, hastanın vereceği tepkilere göre belirlenir. Cilde sabitlenen elektrotlar geçici bir jeneratöre bağlanır ve 30-60 dakika boyunca süreç devam eder. Hastalar 14 güne kadar cihazla gündelik yaşamını sürdürür. Bu sayede ağrı düzeyi ve aktivitelerini not alır.
Yapılan bu deneme başarıyla sonuçlanırsa kalıcı implantasyon yapılır. 1-2 saat sürecek olan bu işlemde lokal atestezi uygulanır. Sorunlu bölgeye atılan cilt kesisi ile beraber elektrotlar sabitlenir. Pil de sırt derisi, karın ya da kalça üstü derisinde açılacak cebe taşınır. Ardından kesi dikilir ve hastaya pansuman yapılır.
Spinal Kord Stimülasyonu Avantajları Nelerdir?
Spinal Kord Stimülasyonu bazı avantajları beraberinde getiriri. Öncelikle ağrı kontrolüyle ilgili avantajlarından bahsetmek gerekir. Kronik ağrılarda anlamlı azalma görülen işlem sonrası hasta rahatlar. Özellikle de başarısız bel cerrahisi ve nöropatik ağrılarda uygun hastaların büyük bölümünde iyileşme sağlanır. Yaşam kalitesi de iyileşen hastanın sosyal aktiviteleri, yürüme ve uyku gibi aktiviteleri normal seviyelere gelebilir. Fizik tedavi, ilaç ya da enjeksiyon tedavisiyle yeteri kadar yanıt alamayan hastalarda da ileri basamak çözümü olarak adlandırılır.
İlaç ihtiyacını azaltabilen bu uygulama ilaçların yan etkilerini azaltabilir. Deneme dönemi imkânı sunarken geri döndürülebilir bir süreçtir. Yani cihaz kapatılabilir veya ameliyatla çıkarılabilir. Bu işlemler yapılırken sinir dokusunda kalıcı bir hasar bırakmayacaktır. Bölge hastanın ağrısına göre ayarlanabilir bir uygulama olan Spinal kord stimülasyonu sırasında sinir kesilmesi, ısıyla yakma gibi durumlar yoktur. Bu avantajıyla birçok cerrahi yöntemden farklıdır. Yeni nesil sistemlerde yüksek frekanslar kullanıldığı için karıncalanma hissi olmadan ağrı kontrolü sağlanabilir. Ayrıca şarj edilebilir piller sayesinde uzun ömürlü olarak kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Bu uygulamada ağrı tamamen kesilir mi?
Tam olarak kesilmese de asıl amaç ağrıyı fazlasıyla azaltmaktır.
Herkes için uygun mu?
Hayır, uygun değildir. Spinal Kord Stimülasyonu için diğer tedavilerden yanıt alınamaması gerekir.
İşlem yapılırken ağrı hissedilir mi?
Hafif sedasyon ve lokal anestezi altında yapılır. Bazen genel anestezi kullanılabilir.
Spinal Kord Stimülasyonu cihazı vücutta görünüyor mu?
Piller cilt altındadır. Sadece ince deri tabakasına sahip olan bireylerde hafif bir çıkıntı gibi fark edilebilir.
Pillerin ömrü ne kadar?
Şarj edilebilir piller ortalama 7-10 yıl kullanılabilir. Şarj edilemeyen piller ise birkaç yıl dayanabilir.
Cihaz varken MR çekebilir miyim?
Bu durum tamamen cihaza bağlıdır. Bazı hastalarda kısıtlama olabilir. Cihaz kartının MR sırasında gösterilmesi gerekir.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
