
Hızlı Yanıt
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı, omurga çevresinde ya da içinde oluşan kitlelerin çıkarılması için uygulanan bir cerrahi girişimdir. Aynı şekilde omurilik üzerindeki baskının kaldırılması adına yapılır.
Öne Çıkanlar
- Omurga ve omurilik tümörleri, omuriliği saran zarlarda veya omurganın kemik yapısında gelişen anormal kitlelerdir.
- Omurga ve omurilik tümörü nedenleri kesin olarak bilinemeyebilir.
- Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı öncesi elbette gerekli tetkikler yapılır.
- Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı yapılabilmesi için hastalığın teşhisinin konulması gerekir.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı, omurga çevresinde ya da içinde oluşan kitlelerin çıkarılması için uygulanan bir cerrahi girişimdir. Aynı şekilde omurilik üzerindeki baskının kaldırılması adına yapılır.
Omurga ve Omurilik Tümörleri
Omurga ve omurilik tümörleri, omuriliği saran zarlarda veya omurganın kemik yapısında gelişen anormal kitlelerdir. Ayrıca omuriliğin sinir köklerinde ya da doğrudan kendisinde gelişebilir. İyi huylu ve kötü huylu olarak tanımlanan bu tümörler iyi huylu olsa da bazı belirti ve hasarlara neden olurlar.
Bulundukları yere göre sınıflandırılan tümörler;
- Ekstradural tümörler
- İntradural tümörler
- İntramedüller tümörler olarak 3 farklı şekilde incelenir.
Ekstradural tümörler omurilik zarında veya omurga kemiğinde yerleşir. En sık görülen tümör türleridir. Tiroid, böbrek, prostat, meme ya da akciğerden yayılabilir. İntradural tümörler, omuriliği saran zarın içinde ancak omuriliğin dışında yer alabilir. İntramedüller tümörler ise omuriliğin dokusu içinde büyüyebilen tümörlerdir.
Omurga ve Omurilik Tümörleri Nedenleri
Omurga ve omurilik tümörü nedenleri kesin olarak bilinemeyebilir. Çünkü hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalmasına neden olan genetik durumların sebebi başlangıçta açıklanamayabilir. Bazen metastaz sık bir sebep olarak ele alınabilir. Farklı organlardaki kanserlerin omurgaya yayılmasıyla ortaya çıkabilir. Ek olarak kalıtsal sendromlar, önceki radyoterapi ve bağışıklığın baskılanması sonucu bu tümörler oluşabilir.
Omurga ve Omurilik Tümörlerinde Yaygın Belirtiler
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı öncesi elbette gerekli tetkikler yapılır. Fakat bu aşamada bazı belirtilerle omurgadaki tümörler kendini belli edebilir. En yaygın ve erken belirti, boyun ya da sırt ağrısıdır. Gece vakitlerinde artan bu ağrılar yatarken daha kötüleşebilir. Ayrıca istirahat ya da ağrı kesicilerle bu ağrılar kontrol altına alınamayabilir. Yayılan ağrı genelde göğüs, kol ve bacaklarda hissedilebilir. Ikınma, hapşırma ve öksürmeyle artabilir.
Omurga ve omurilik tümörü belirtileri bacak ya da kollarda halsizlikle kendini belli edebilir. Merdiven çıkamama, eşyaları düşürme veya ayağa kalkmada zorlanma gibi belirtileri de vardır. Ek olarak gövdede, bacaklarda ve kollarda his azalması oluşabilir. Sık sık tökezleme, bacaklarda ağırlık ya da sertlik ve ayakta dengesizlik de omurga ve omurilik tümörü belirtileri arasındadır. Daha ileri dönemde görülebilecek belirtiler;
- Bel bölgesinde uyuşukluk
- Bacak ve kasık arası uyuşmaları
- Cinsel fonksiyonlarda bozulmalar
- Gaita ya da idrar kaçırma veya tutamama
- Boyundan ya da belden aşağıda güç kaybı şeklindedir.
Omurga ve Omurilik Tümörlerinde Teşhis Süreci
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı yapılabilmesi için hastalığın teşhisinin konulması gerekir. Hastanın öyküsü ve muayenesiyle başlayan sürecin ardından görüntülenme yöntemleriyle tanı kesinleşir. Öykü ve nörolojik muayene sırasında;
- Ağrının yeri
- Kanser öyküsü
- Kilo kaybı belirtileri
- Ailedeki genetik hastalıklar
- Refleksler
- Kas gücü
- Denge ve yürüyüş değerlendirmeleri yapılır.
Görüntüleme yöntemleri sırasında tanıda en önemli uygulama manyetik rezonans olarak bilinir. Çünkü MR sayesinde tümörün yeri, boyutu, sinir ve omurilik köklerine basısı gösterilir. Ayrıca tümörün omurilik mi yoksa kemik içinde mi olduğu net olarak saptanabilir. Ek olarak bilgisayarlı tomografide kemik yıkımı, yapısı ve kırık riski gözlemlenir. Sintigrafi ve PET-BT sayesinde kanserin vücutta farklı noktalara yayılıp yayılmadığı araştırılır. Direkt grafi se omurgada çökme, deformite ya da kırık varsa fikir amacıyla yapılır.
Tüm bu uygulamalarla beraber kesin teşhis için tümörden alınan doku, mikroskopla incelenir. Biyopsi veya ameliyat sırasında alınan doku, patolojik incelemede ele alınır. İyi mi yoksa kötü huylu mu olup olmadığı saptanır. Ayrıca tümörün derecesi ve türü de belirlenmiş olur. Ek testler arasında kan testleri, beyin –omurilik sıvısı incelemesi, genetik değerlendirme ve EMG gibi seçenekler de yer alır.
Omurga ve Omurilik Tümörü Ameliyatı Neden Yapılır?
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı neden yapılır sorusunu yanıtları farklıdır. Asıl amaç, kanserin sinir dokusuna ve omurgaya verdiği zararı azaltmak ya da durdurmaktır. Her kanser ameliyat gerektirmediği gibi asıl karar kanserin yerine, türüne ve belirtilerine göre verilir.
Omurga ve omurilik tümörü ameliyatı amaçları;
- Sinir ve omurilikteki baskıyı kaldırmak
- Kanserin tamamen çıkarılmasını sağlamak
- Kesin tanı koymak
- Diğer tedavilerin önünü açmak
- Omurgayı sağlamlaştırmak
- Ağrıları ortadan kaldırmak
- Yaşam kalitesini korumak ve artırmak olarak sıralanır.
Ameliyatın öncelikli olduğu durumlar; tanısı belli olmayan ve büyümeye devam eden kitle, hızlı ilerleyen felç ve güçsüzlük olarak sıralanır. Ayrıca omurganın dengesiz hale gelmesi ve ilaçla geçmeyen dayanılmaz ağrılar, omurga ve omurilik tümörü ameliyatı yapılması için yeterlidir.
Omurga ve Omurilik Tümörü Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Omurga ve Omurilik Tümörü Ameliyatı öncesi teşhis konulmuştur. Genel anestezi altında yapılan bu operasyonda hasta yüzüstü yatırılır. Hazırlıkların tamamlanmasıyla beraber navigasyon ya da floroskopi ile doğru seviye ayarlanır. Nörofizyolojik izlem ile sinyaller takip edilirken omurgaya ulaşma yolları belirlenir. En çok tercih edilen yöntem arkadan yaklaşımdır. Orta hattan kas ve cildin ayrılmasıyla beraber arka kemik kısım çıkarılır. Yan ya da arka yaklaşımda ise omurga gövdesine yerleşmiş kanser vakasının olması gerekir. Önden yaklaşım karın, göğüs ya da boyunda yapılan kesiyle birlikte devreye alınır.
Mikroskop altına çalışılan bu ameliyatta omurilik zarı açılır. Dura dışı tümörlerde özel aletler kullanılır. Dura içi ve omurilik dışı tümörlerinde kanser sinir ve omurilikten dikkatli bir şekilde ayrılır. Omurilik içi tümörlerde ise orta hattan omurilik açılır. Ultrasonik cihazlarla kanser çıkarılır. Kanserli hücre ya da çıkarma işlemi omurgayı dengesiz hale getirmişse çubuk ve vida sistemiyle sabitleme uygulanır. Su geçirmeyecek şekilde dikilen yara yerine gerekirse greft eklenir.
Sık Sorulan Sorular
Ameliyat süresi ne kadardır?
Kanserin yerine ve uygulanacak işlemlere göre 2-3 saatten 10 saate kadar süre değişebilir.
Ameliyat ağrılı mıdır?
Genel anestezi altında yapıldığı için ağrısızdır.
Ameliyat sonrası hemen yürür müyüm?
Birçok hasta ilk günlerde destek alarak ayağa kalkabilir. İşlem sonrası süreç cerrahın takibine göre değişecektir.
Ne zaman işe dönerim?
Operasyondan sonraki 4-8 haftalık süreçte işe dönülebilir. Fiziksel iş yapanlarda bu süre daha uzundur.
Ameliyattan sonra tekrar tümör olur mu?
İyi huylu ve tam çıkarılan tümörlerde bu risk düşüktür. Kötü huylu tümörlerde risk olabilir.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
