
Hızlı Yanıt
Algoloji en basit tanımıyla ağrı tıbbıdır. Algoloji tedavisi, uzun süren ve ilaçlarla tedavi edilemeyen ağrıların teşhis ve tedavisiyle ilgilenir.
Öne Çıkanlar
- Algoloji tedavisi için aşağıdaki ağrıların yaşanması halinde ilgili birime başvurulması gerekir.
- Algoloji tedavisi için önce teşhis konulması gerekir.
- Algoloji tedavisi tek bir uygulama ile değil hastaya göre seçilen ve birleştirilen basamaklı yaklaşımların tümüdür.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Algoloji en basit tanımıyla ağrı tıbbıdır. Algoloji tedavisi, uzun süren ve ilaçlarla tedavi edilemeyen ağrıların teşhis ve tedavisiyle ilgilenir. Nöroloji, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon gibi dallardan sonra yapılan bir yan dal uzmanlığıdır.
Algoloji’ye Hangi Ağrılarda Başvurulur?
Algoloji tedavisi için aşağıdaki ağrıların yaşanması halinde ilgili birime başvurulması gerekir.
- Kompleks bölgesel ağrılar
- Ameliyat sonrası devam eden ağrılar
- Eklem ağrıları ve kireçlenme
- Migren gibi kronik baş ağrıları
- Ağrı sendromları
- Kanser ağrıları
- Omurga metastazına bağlı ağrılar
- Sinir ağrıları
- Zona sonrası ağrılar
- Diyabetik nöropati
- Sırt ağrıları
- Bel ve boyun ağrıları
- Bacak veya kol ağrısı
Algoloji Hastalıkları Tanı Yöntemleri
Algoloji tedavisi için önce teşhis konulması gerekir. Ağrının türü, nedeni ve şiddeti belirlendikten sonra tedavi aşamasına geçilir. Tanının en önemli kısmı ayrıntılı ağrı öyküsüdür. Doktor bu süreçte hastalara aşağıdaki soruları yöneltir;
- Diyabet ya da kanser öyküsü var mı?
- Daha önce geçirdiğiniz bir ameliyat var mı?
- Ağrılar günlük yaşamı nasıl etkiliyor?
- Hangi durumlarda ağrılar azalıyor veya artıyor?
- Ağrı ne zaman ve nasıl başladı?
- Ağrı ne zamandır devam ediyor?
- Ağrının seyretme şekli nasıl?
- Ağrı yeri neresi?
- Kol ya da bacağa yayılıyor mu?
Hasta öyküsü sonrasında ağrı değerlendirme ölçekleri incelenir. Depresyon ve anksiyete ölçekleri ile yaşam kalitesi ölçeklerine bakılır. Ayrıca ağrının 0-10 arasında puanlaması tekniğinde yararlanılır.
Fizik ve nörolojik muayenede omurga hareketleri, duruş, kas gücü, duyu muayenesi ve özel testler devreye alınır. Amaç, sinir köküne uygulanan bası, kas kaynaklı ağrı ya da eklem nedeniyle ağrının tespitinin yapılmasıdır. Elbette görüntüleme teknikleri bu aşamada büyük rol oynar. Direkt grafi ile omurga duruşu, kırık ve kireçlenmeler, MR ile omurilik, sinir basısı, fıtık ve tümör şüphesi araştırılır. BT ile kemik yapısı, ultrasonografi ile tendon, eklem ve sinirler incelenir. Sintigrafiyle kemik, enfeksiyon ve iltihap araştırmaları yapılır.
Bunlara ek olarak EMG ve sinir iletim çalışmalarıyla teşhis desteklenir. Sinir hasarlarının yerini, varlığını ve şiddetini gösteren bu tekniklere ek olarak iltihap göstergeleri ele alınır. Kan sayımı, şeker, D ve B12 vitamini ile romatolojik testler uygulanır. Bu sayede ağrının nedenleri kapsamlı bir şekilde araştırılır.
Algoloji Tedavisi Hangi Yöntemlerle Yapılır?
Algoloji tedavisi tek bir uygulama ile değil hastaya göre seçilen ve birleştirilen basamaklı yaklaşımların tümüdür. Basit ağrı kesicilerle başlayan bu süreçte nöropatik ağrı kesiciler kullanılabilir. Ancak ağrı kesiciler sadece doktor tarafından reçete edilir. Kas gevşeticiler orta ve şiddetli vakalarda ön plana çıkarken yine doz e kullanım süresini cerrah belirler.
Ameliyatsız bel ve boyun fıtığı tedavisi, kesin ameliyat olması zorunlu olan hastalar dışında uygulanır. Eklemlere yönelik enjeksiyonlar, radyoterapi uygulamaları, fıtık bölgesine yapılan müdahaleler başlangıçta mümkündür. Ayrıca fıtık içerisine ozon uygulamaları da günümüzde devreye alınabilir. Fakat her hastaya her tedavi uygulanmadığı için ağrı tedavisi uzman doktor tarafından hasta değerlendirildikten sonra aksiyon alınır.
Algoloji tedavisinde girişimsel bazı işlemler de vardır. Bunlar;
- Omurilik stimülasyonu: Omurilik çevresine elektrotlarla ağrı sinyalleri baskılanır. Deneme sürecinin başarılı geçmesi halinde kalıcı sistem takılır.
- Epidural steroid enjeksiyonu: Darlığa ya da fıtığa bağlı sinir kökü ağrısına ilaç verilmesidir. Omurilik çevresinde uygulanır.
- Faset eklem ve enjeksiyonları: Eklem kaynaklı boyun ve bel ağrılarında devreye alınır.
- Kuru iğneleme: Miyofasyal ağrıda kas içindeki hassas noktalara uygulanır.
- PRP ve ozon: Bazı merkezlerde uygulanan tedavi türüdür.
- Radyofrekans uygulamaları: Isı enerjisi kullanılarak ağrı ileten sinirin etkisizleştirmesine yöneliktir.
Algoloji tedavisi fizik tedavi ve rehabilitasyonla devam edebilir. Germe ve güçlendirme, egzersiz programları ve sıcak-soğuk uygulamalarını içerir. Kronik ağrılarda işlevselliği korumak amacıyla devreye alınır. Bunlara ek olarak psikolojik ve davranışsal yaklaşımlardan da yararlanılır.
Algoloji tedavisi içerisinde yer alan radyofrekans tedavisi pek çok alanda başarılı sonuçlar verebilir. Yöntemin kullanıldığı ağrı türleri;
- Diz, omuz ve kalça eklem ağrıları
- Migren ağrıları
- Kuyruk sokumu ağrıları
- Sinir sıkışmasıyla başlayan ağrılar
- Zona ağrıları
- Bel ve boyun fıtıkları
- Bel ve boyun kireçlenmesi
- Damar tıkanıklığına bağlı ağrılar
- Rahim ağzı, rahim, prostat, pankreas, karaciğer, bağırsak ve mide kanseri ağrıları
- Sakroiliak eklem hastalığı
- Priformis sendromu şeklindedir.
Sık Sorulan Sorular
Algoloji tam olarak nedir?
Ağrı tıbbı olarak tanımlanır. Genelde kronik ya da ilaçlarla kontrol edilemeyen ağrıların teşhis ve tedavisiyle yakından ilgilenir.
Hangi durumlarda algolojiye başvurmam gerekiyor?
Ağrının 3 aydan daha uzun sürmesi, ilaçlara yeteri kadar yanıt alınamaması halinde başvurulmalıdır.
Algoloji öncesi farklı bir bölüme gidilir mi?
Ağrının nedeni belli değilse fizik tedavi, nöroloji ya da ortopedi bölümlerinden tanı talep edilebilir.
Tedavide sadece ilaç mı var?
İlaç tedavisiyle beraber fizik tedavi ve psikolojik destek planlanır. İşlemler görüntülenme eşliğinde tamamlanır.
Tedavi sonrası hastanede kalınıyor mu?
Radyofrekans ve enjeksiyon gibi işlemler günübirlik tamamlanır. Cihaz takılan işlemlerde ise hastanede kalma süresi uzayabilir.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
