
Hızlı Yanıt
Kompleks omurga cerrahisi, basit müdahalelerle çözülemeyen çok boyutlu ve karmaşık sorunların cerrahi tedavisidir.
Öne Çıkanlar
- Kompleks omurga cerrahisi öncesi omurga hastalıklarının belirtilerinin gözlemlenmesi gerekir.
- Kompleks omurga cerrahisi birden fazla yöntemden oluşur.
- Kompleks omurga cerrahisinde kullanılan teknolojiler, operasyonun her aşamasında devreye girer.
- Kompleks omurga cerrahisi birçok avantajı beraberinde getirir.
Bu içerik Prof. Dr. Orkun Koban tarafından hazırlandı ve tarihinde incelendi.
Kompleks omurga cerrahisi, basit müdahalelerle çözülemeyen çok boyutlu ve karmaşık sorunların cerrahi tedavisidir. Bir hastada aşağıdaki tedavilerin biri veya birkaçı uygulanıyorsa kompleks omurga cerrahisi devreye girmiş demektir;
- Pelvise uzanan füzyonlar
- İleri derecede osteoporoz
- Omurgayı hizalamak için kemiğin planlı kesilmesi
- Çok seviyeli kırıklar
- İnstabil yaralanmalar
- Bir önceki ameliyatın başarısız olması
- İmplant gevşemesi
- Kemiklerin kaynayamaması
- Tümörler
- Ciddi skolyoz
- Yetişkin omurga deformitesi
- Kifoz
- Omurganın büyük bölümünü kapsayan füzyon
- Vida, kafes ve çubuk gibi implantlar
Omurga Hastalıklarının Genel Belirtileri Nelerdir?
Kompleks omurga cerrahisi öncesi omurga hastalıklarının belirtilerinin gözlemlenmesi gerekir. Ağrı, sinir basısına bağlı belirtiler ve yapısal – duruş değişiklikleri incelenmelidir. Ağrıya bağlı olan belirtiler; bel ve sırt ağrıları, gece uykusunu bölen ağrılar, dinlenmekle geçmeyen ağrılar olarak sıralanır. Sinir basısına bağlı belirtiler; bacak veya kola yayılan ağrılar, karıncalanma, yanma hissi, bacak ya da kolda güçsüzlük şeklinde ortaya çıkar. Bu süreçte yürürken bacaklarda ağırlık ya da ağrı hissi oluşur. Yapısal değişiklikler ise boyun ve belde hareket kısıtlılığı ile başlayabilir. Ek olarak kalça ve omuz yüksekliğinde asimetri, boy kısalması ve kamburlaşma şeklinde gözlemlenebilir.
Kompleks Omurga Cerrahisinde Kullanılan Yöntemler
Kompleks omurga cerrahisi birden fazla yöntemden oluşur. Bu uygulamalar hastalığın türüne göre bir arada tercih edilebilir. Söz konusu uygulamalar ve açıklamaları aşağıdaki gibidir;
Minimal invaziv; Küçük kesilerle vida yerleştirilmesidir. Endoskopik omurga cerrahisi olarak tanımlanır. bilgisayar destekli navigasyon ve robotik yardımdan destek alınır. 3 boyutlu planlama yapılırken hastaya özel implantlar kullanılır. Ayrıca işlem sırasında mikroskoptan yararlanılır.
Enfeksiyon ve tümör cerrahisi: Hastadaki tümörün parça parça çıkarılmasını ifade eder. Vertebrektomi ve ardından protez ya da titanyum kafes ile desteklenir. Metastazlarda ayrılma cerrahisi olarak da tanımlanır. Enfeksiyonların temizlendiği bir süreçtir.
Deformite düzeltme uygulamaları: Omurganın planlı olarak kesilmesi ve yeniden hizalanmasını ifade eder. Eğrilik düzeltme manevralarıyla başarılı sonuçlar alınır. Ayrıca pelvise kadar uzanan sabitleme söz konusudur.
Füzyon: Kaynaştırma işlemidir. Çubuk ve pedikül vidalarla omurganın sabitlenmesi amaçlanır. Ayrıca kafes ve kemik greftiyle omurlar arasının kaynaştırılmasıdır. Arkadan, önden ve yandan uygulanabilir.
Dekompresyon: Sinir yapılarının rahatlatılması amaçlanır. Omurilik ve sinirlere baskı yapan kemiklerin tamamen ya da kısmen alınması Laminektomi – Laminotomi şeklinde adlandırılır. Sinir kökünün çıkarıldığı deliğin genişletilmesi Foraminotomi, fıtıklaşmış diskin çıkarılması ise Diskektomi’dir. Baskıya neden olan omurga cisminin çıkarılması ise Korpektomi olarak tanımlanır.
Kompleks Omurga Cerrahisinde Kullanılan Teknolojiler
Kompleks omurga cerrahisinde kullanılan teknolojiler, operasyonun her aşamasında devreye girer. Operasyonun planlamasından implantların yerleştirilmesine kadar her aşamada etkin bir şekilde kullanılırlar. Görüntüleme ve ameliyat öncesi planlamada yüksek çözünürlüklü BT ve MR çekilir. Tüm omurganın ayakta röntgenleri de düşük dozlu sistemlerle tamamlanır. Omurga hizalamasını ölçmek için 3 boyutlu planlama yazılımları kullanılırken, hastaya özel kesme kılavuzları ve omurga modelleri de 3 boyutlu baskı ile ortaya çıkarılır.
Navigasyon ve ameliyat içi görüntüleme teknikleri de gelişmiştir. Ameliyat içi BT ve 3D C-kollu floroskopi sayesinde operasyon riski en aza indirilir. Bilgisayar destekli navigasyon ile beraber vida ve aletlerin yolu gerçek zamanlı gösterilir. Artırılmış gerçeklik gözlükleri kullanılarak cerrahın görüş alanı detaylandırılır. Vida yerleştirmede robotik sistemlerin tercih edildiği günümüzde planlanan yörüngeye daha hassas ve tekrarlanabilen vida konumu söz konusudur. Son olarak sinir izleme ve güvenlik teknolojilerinden olan SSEM, EMG, MEP ile sinir ve omurilik fonksiyonları anlık takip edilir.
Kompleks omurga cerrahisi sırasında PEEK kafesler ve titanyum implantlar tercih edilir. Pedikül vidaları, çimentoyla güçlendirilmiş vidalar ve çubuklar kullanılır. İşlem sonrası kemik kaynamasını güçlendirmek için özel ürünler ön plana çıkarken büyüyen çocuklar için manyetik olarak uzayabilen çubuklar devreye alınır. Yine hastaya özel protezlerle omurga cerrahisi desteklenir. Anestezi ve iyileşme teknolojilerinde ise çok yönlü ağrı yönetimi ön plandadır. Gelişmiş kan yönetimi, giyilebilir cihazlar ve uygulamalarla ameliyat sonrası takip sağlanır.
Kompleks Omurga Cerrahisinin Avantajları Nelerdir?
Kompleks omurga cerrahisi birçok avantajı beraberinde getirir. Ağrı ve işlev açısından baskının kaldırılmasıyla beraber uyuşma ve ağrı azalır. Ayakta durma, günlük aktivitelerde iyileşme ve yürüyüşte iyileşme sağlanabilir. Farklı yöntemlerle çözülemeyen şikâyetlerde kalıcı çözüm şansı sunabilir. Duruş ve yapı bakımından omurga eğriliğinin düzeltilmesine destek olan bu cerrahi, omurganın sabitlenmesini sağlar. Bu sayede deformitenin ilerlemesi durdurulur ve kalıcı hasarlardan korunan hastalarda ileri nörolojik kayıplar engellenebilir.
Tümörlerde omurilik baskısının giderilmesi demek, yürüme yeteneğinin ve yaşam kalitesinin devamı anlamına gelir. Ayrıca enfeksiyonlu dokunun temizlenmesi ve omurganın tekrar sağlamlaştırılmasını sağlayan kompleks omurga cerrahisi, önceki başarısız operasyonlara göre sorunları düzeltmek için yapılır. Teknolojik anlamda da bazı avantajlar sağlayan kompleks omurga cerrahisinde navigasyon ve robotik destekler kullanılır. Bu sayede sinirler anlık izlenir ve hassas implant yerleşimi sağlanır. Aynı şekilde hastaya özel planlama ve implantlarla uyumlu bir düzeltme söz konusu olur. Uzun vadeli kazanımlar ise;
- Uzun süreli ilaç kullanımının azalması
- Sürekli ağrı kesici kullanımını sınırlandırması
- Yaşam kalitesini artırması
- Sosyal yaşama dönüşün hız kazanması
- Nörolojik kayıp riskinin önlenmesi şeklindedir.
Sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
